vrijdag 21 september 2007

Spaghetti 22/9

De spaghetti wordt geserveerd in de Gildezaal van Kuringen, tegenover de St-Gertrudiskerk.

Adres: Joris van Oostenrijkstraat 59, 3511 Kuringen

Moest je problemen hebben: ik probeer m'n GSM binnen bereik te houden!

Tot dan!

maandag 27 augustus 2007

Finding Nemo

Nemo niet gevonden, maar wel al zijn vriendjes!

Ben aangekomen op Utila, een eiland voor de kust van Honduras omringd met koraalriffen in zalig warm water.
Vandaag gesnorkeld en zonder overdrijven wel 50 verschillende soorten vissen gezien in alle kleurencombinaties die ge u maar kunt voorstellen, niet te geloven!


Geel met paars, blauw met groen en geel, fluorescerend blauw, platte, dikke, korte, met een zwaard op hunne neus.... kzal later eens wat fotootjes opt internet zoeken ma tis echt gewoon national geografic. zwemmen tussen een school sardientjes die allemaal tegelijk van richting veranderen...
t leven is wel een kleine aanpassing: een kamer met 4 muren waar niemand naar binnen kan kijken, een douche waar ik me zonder badpak kan wassen, elektriciteit 24u....
En dat nog allemaal voor de zeer schappelijke prijs van 4 dollar per nacht.
Moest er iemand zin krijgen: ik ben met plezier reisbegeleidster Guatemala -Honduras!

zaterdag 25 augustus 2007

Spaghetti 22 september 2007

Beste trouwe en sporadische lezers,

Gisteren was eigenlijk m'n laatste werkdag (alleen een beetje uitgelopen door een bevalling om 2u ´s nachts...)
Bedankt voor jullie reacties, dat doet plezier. Ik doe mn werk hier ècht met plezier, alleen op momenten gelijk gisterenavond vloek ik eventjes en dan komen toffe reacties goed van pas :) (werkt ongeveer evengoed als een gezond roze boeleke). Morgen vertrek ik voor een beetje vakantie naar Honduras en daarna nog 2 projecten bezoeken in Guatemala.
9/9 ben ik weer in´t land (waarschijnlijk Antwerpen...)

Als jullie ook het project Ak´Tenamit een beetje willen steunen én wat meer foto's zien, hier is jullie kans:
Kom op zaterdag 22 september spaghetti eten in de Gildezaal in Kuringen (Hasselt)!
Er is vegetarische en gewone spaghetti voorzien, aan 7euro voor volwassenen en 5euro voor kinderen jonger dan 12 jaar.
Je kan kiezen tussen 2 shiften van 12:00 tot 15:00 of van 17:00 tot 21:00.
Inschrijven graag voor 15 september
-bij m´n ouders thuis: armand.bervoets@skynet.be of 011/22 82 32.
-op mijn mail (maar dan eventjes geduld hebben voor het antwoord aub): caroline.bervoets@gmail.com

Veel dank aan Fifty-One club Hasseletum, die zo sympatiek om dit alles te organiseren en te bemannen!
Ook dikke merci aan m´n ouders voor de inschrijvingen en de mond aan mond reclame!

donderdag 16 augustus 2007

Nieuwe foto's online

Onder andere van de personeelsuitstap naar Cobàn, waarover ik nog altijd niet heb geschreven.
Deze foto's vind je in 2 nieuwe mappen. Ook in de algemene mappen staan er enkele nieuwe.

Voor meer foto's: Spaghetti-avond zaterdag 22 september Gildezaal Kuringen :)
Meer info volgt.

2de deel van de week: 7-12 augustus

Ik weet niet wat er aan de hand was, maar vorige week was `fatal`: enkel voor mij gelukkig, alle patienten hebben het overleefd.

Zoals in de 2 onderstaande stukjes te lezen was, de week was hard begonnen en dinsdag dacht ik dat ik na 2 nachten zonder slaap wel wat rustige dagen verdiend had...Maar het is gewoon niet opgehouden: woensdag nog 2 patiënten moeten wegbrengen met de boot-ambulance naar het ziekenhuis in Puerto Barrios, ze beginnen me daar te kennen...
Verder bleef het patiënten regenen en Martin en ik stonden er alleen voor.
Donderdag waren er enkele gevallen (kind met hoge koorts, dame met bloeddruk van 240/130, koorts en hevige buikpijn,…) die net op het randje waren om ze naar de stad te sturen, maar we toch nog geprobeerd hebben om bij ons op te lossen. Dat maakte dus wel dat we een hele dag en avond bezig waren met deze patiënten op te volgen. Vrijdagmorgen om 7u riepen ze al opnieuw voor NOG een spoedgeval, ik weet zelfs al niet meer wat het was.

Voor het ontbijt hebben we dan maar een echte ‘patiëntentoer’ ingelast zoals in de grote ziekenhuizen om de simpele reden dat er geen enkel kamertje meer vrij was in de hele kliniek. Iedereen zijn parameters controleren en medicatie aan passen samen met Martin in de functie van toegewijde verpleegster. ’t Was niet te geloven: zelfs in de opslagruimte had een familie de nacht doorgebracht op de grond. Zij waren laat in de over voordien was toegekomen omdat de moeder vermoederlijk malaria had. Dank u voor Martin die hen had opgevangen en behandeld zonder mij wakker te maken.
De andere patiënten waren ‘s morgens nog wat belabberd (meer dan ik). Maar het deed zo’n deugd om de 3 ergste gevallen (waaronder het kind met de hoge koorts en de dame met hypertensie) ‘s middags lachend te zien eten op de bankjes voor de kliniek: Mission Completed. Blij dat ze het goed maakten en opgelucht dat het een goede beslissing was geweest om ze niet naar de stad te sturen.

Even ter herinnering: Martin is hier nog maar 2 jaar als health promotor en werkt begrijpelijkerwijs een pak minder zelfstandig dan Maria en Alejandro. Deze week hadden we ook maar 1 practicante, een volwassen man uit een van de omliggende dorpen die health promotor wil worden voor zijn dorp. Zo hebben we iedere week wel iemand maar het moeilijke is dat deze mensen vaak weinig of geen basisonderwijs gehad hebben en moeilijk Spaans spreken. Dat maakte dat er voortdurend misverstanden waren als hij me hielp met het tolken van consultaties in Queq'chi. Ook het aflezen van de weegschaal en termometer gaf problemen. Het is zo jammer dat deze mensen allemaal maar 1 week in practica zijn want ik zou er met plezier energie in steken om hen wat bij te leren zodat ook in de afgelegen dorpen wat gezondheidszorg is. Het is waarschijnlijk niet te doen voor deze mensen om langer dan een week in de kliniek te blijven, want ondertussen wachten er thuis vele mondjes.

Nog een pfffft, maar eigenlijk van geluk, want deze kliniek is eigenlijk m'n droomwerk: ze is duurzaam, volledig geïntegreerd in de cultuur, werkt op grass root level met de lokale bevolking en probeert zoveel mogelijk mensen vooruit te helpen. Daarbij komt dan nog eens dat zowel collega's als patiënten zeer aangename mensen zijn. Toch jammer dat opleiding tropische in september begint, anders had ik voor hetzelfde geld een hele poos langer kunnen blijven. (want m'n vliegtuigticket heb ik toch al en hier leven is heel goedkoop)En als ik wat langer wou kunnen blijven, zou ik misschien ook terug consultaties in de dorpen kunnen organiseren. Blijkbaar is de Guatemalteekse staat-arts en zijn medicatie enkel voor kinderen onder de 5 jaar en zwangere vrouwen, net zoals in Bolivia. Voor alle andere mensen is er niets voorzien van de staat uit... Ochja, misschien vind ik nadien een gelijkaardig werk of een organisatie die me terug laat komen.

En dan weekend...
Vrijdagavond ben ik dan met alle plezier ontsnapt naar het andere deel van het project, waar een culturele week aan de gang was (die ik verder had gemist).
Daar werd een Maya ceremonie gevierd. Alhoewel ik er niet veel van snapte omdat ik nog geen tijd gehad heb om me erin te verdiepen, was het indrukwekkend om de stoet ouderen, jongeren, mannen en vrouwen met vele kaarsjes door de nacht te zien trekken. Na een zegening in de zaal trokken ze naar een offerplaats buiten waar een groot vuur werd aangestoken en wel anderhalfuur gebeden werd in Queqchi. Van op afstand kon ik enkele foto’s nemen, die jullie nog tegoed hebben. Verbazingwekkend genoeg werd er die avond en nacht geen enkele patiënt binnengebracht

Na enkele consultaties zaterdagmorgen zijn Steph en ik rond de middag naar Livingston gekomen om de batterijtjes op te laden met wat heerlijk ijskoude liquados (milkshakes). Voor mij zonder twijfel het culinaire hoogstandje van heel Zuid Amerika. Mmmmmmm…..
s' Avonds na enkele Piña Coladas dansen tot we erbij neervielen in de lokale club en dat heeft niet zo lang geduurd :)

woensdag 8 augustus 2007

vervolg van Pffff (dinsdag 7/8)

Voor degenen die zich afvragen hoe het gisteren is afgelopen...


Wel nog meer Pfffffft als het al was.

Ik denk zo rond 4u roepen ze ons dat de vrouw wil persen, maar net zoals vorige keer was ze al goed bezig voor we handschoenen aanhadden en was er niets te zien buiten een rok...

Daaronder zowat alles wat ge niet wilt zien bij een bevalling: heel vuil vruchtwater, bleke slappe baby (waarschijnlijk blauw ma dat is moeilijk te zien in kaarslicht) die niet ademt...

Na wat aandringen besloot het kereltje gelukkig toch te ademen, al klonk het niet zo gezond, eerder alsof zijn èèn longske vol slijm zat. Als daar ook van dat vruchtwater met zijn eigen stoelgang in zou zitten, is dat niet goed maar jammergenoeg was er geen sonde te vinden om dat eruit te zuigen....

Bij de moeder was ook niet zo denderend: een scheur, gelukkig niet te diep maar het is hier zeker geen routine zoals in Bolivia. Weer helemaal kromgewrongen op dat onnozel bed om dat te hechten, een middenweg zoekend tussen comfort van de patiênt, de regels van de steriliteit, mn eigen plooibaarheid en de lichtbundel van m'n koplamp.

Goddank dat we in Bolivia zoveel knips hebben kunnen hechten, dat ik niet ook nog teveel moest nadenken over waar ik m'n naald precies ging insteken.


Toen dat opgelost was, was ik nog steeds ongerust over de baby, die nog steeds te snel ademde en te slap was. Ik ben dan hier in de boeken gedoken om te kijken wat ik met de middelen hier zou kunnen doen. Zeer primitief maar het enige wat we hier ter beschikking hadden: voetjes omhoog leggen zodat het makkelijker afloopt... Voor mij was dat veel te magertjes maar Martin vond dat we hem gewoon aan de borst moesten leggen. Aangezien dat goed ging, was hij er alleszinds gerust in.


Doodop en nog steeds ongerust kroop ik tegen 4u mn bed in, samen met wat boeken...

Vanmorgen mezelf uit m'n bed moeten slepen om dat kleintje te gaan controleren. Had goed gedronken volgens de moeder, die al stond te popelen om naar huis te gaan. Ik moet er niet aan denken dat ze mij enkele uren na mn bevalling in zo een bootje steken en me dan nog een ferm stukje laten wandelen, maar de vrouwen hier kunnen dat precies wel aan.

dinsdag 7 augustus 2007

Pffff

Weer even geleden dat er nog iets nieuws is verschenen. Ben er enkele daagjes tussenuit geweest, op personeelsuitstap tot zondag :) Daarover zal ik een dezer dagen eens uitgebreid schrijven.

Nu moet er effe deze 2 dagen in de clinica van m'n hart. Maandagavond, nog moe van de reis, was er afscheidsdinertje voor Heather in Finca Tatin. Das een klein 'jungle-hotelletje' hier vlakbij langs een zijriviertje waar ze s avonds heerlijk semi-toeristisch eten maken, met groenten! Als we daar naartoe gaan komen we steevast over-eten terug.

Om 12u30 's nachts riep Martin me dat er een spoedgeval was. M'n maag protesteerde zwaar tegen het opstaan maar de 'vis in bananenblad' heb ik gelukkig niet teruggezien. Tot ongeveer 3u zijn we bezig geweest met de patiênte die -net als mn eerste spoedgeval hier- te veel bloedde na haar bevalling. Het was trouwens dezelfde vroedvrouw die haar binnenbracht.
Gelukkig is alles opgelost geraakt met een paar infuuszakjes en 'fysieke maatregelen': massage van de baarmoeder en het verwijderen van de bloedklonters en resten van de vruchtzak die waren achtergebleven.
Niet te geloven hoe warm het hier 's nachts nog is. Het zweet liep veel te letterlijk van me af terwijl ik me in bochten moest wringen tussen de patiênte en de muur om zittend op het bed, in het speculum te kunnen werken.
Misschien dat het zitten er ook al hielp, maar ondanks de zware maaltijd stond ik veel steviger in mn schoenen dan de vorige keer.

Als ik hier een algemeen principe heb geleerd is het wel: meer vertrouwen in de goede afloop van de zaken. Ookal hebben we hier niet de voorzieningen voor alle mogelijke ernstige scenarios zoals thuis, de meeste gevallen raken zo ook opgelost.

Vanmiddag was er patiênte van 16 jaar die wel eens appendicitis zou kunnen hebben en ik liefst zo snel mogelijk naar het ziekenhuis wou brengen. Toen heb ik me eerst toch effe moeten opjagen. Eerst antwoordden ze me doodleuk dat er geen boot is en ben ik zelf moeten gaan kijken aan de steiger voordat er andere mensen in gang schoten om een oplossing te zoeken. (De gebruikelijke verantwoordelijken waren er allemaal niet). Toen er uiteindelijk een boot gevonden was, bleek dat Martin (de gezondheidspromotor) de moeder van de patiênte naar huis had laten vertrekken 'om toestemming en geld' te vragen aan de baas des huizes. Grrrr. De boot bleek dan ook nog eens een schildpaddenmotor te hebben maar we zijn in het ziekenhuis geraakt voordat het te laat was.
Op de lange terugweg raakte ik zo overhit onder de blakende middagzon dat de enige oplossing was om me nat te laten worden in het opspattend water. Hier aangekomen was het enige wat ik wou een plons in de rivier en een bed.

Ha, dat was buiten Dennis gerekend, de uitbater van Finca Tatin, nog druipnat sprak hij me aan omdat zijn kokkin mogelijks een miskraam aan het doormaken zou zijn... Zonder plons dan maar in droge kleren gekropen en de kokkin geholpen. Het bloedverlies was heel beperkt, dus afwachten...
Terwijl ik ongeveer slaapdronken naar m'n bed strompelde bedacht ik net op tijd dat ik nog met de patiênte van de vorige nacht moest afspreken wanneer zij naar huis zou gaan.. Kloef kloef, terug de trap af en dat nog afgehandeld voor ik -goed gezouten maar zonder ook maar enige goesting in een duik- in m'n bed kroop, om 6u vanavond.

Na een uurtje slaap nog even opgestaan om wat te eten en met Steph te babbelen. Rond 20u werd het verhaaltje compleet: 'Doctora, hay parto!' Een bevalling...
Alle, een vrouw in arbeid...
Gezien de ontsluiting gaan we hier nog tot een gatje in de nacht zitten.... Vandaar de tijd om dit even te typen, met m'n excuses voor de typfouten, die zijn voor morgen ofzo.

PS: Voor degenen die twijfelen: ik doe het nog altijd graag hoor, dit was eventjes een extreme dag :)

woensdag 25 juli 2007

Foto's

Ik heb eindelijk enkele foto's online gezet.
Hier op de blog een 2-tal bij leven op Ak'Tenamit en de rest op Webshots (link vindt je rechts op deze pagina).

maandag 23 juli 2007

2de weekend op Ak’Tenamit

Pffff, dat was me het weekend wel. Uiteindelijk is het een lang verhaal geworden, zoals dat wel eens vaker gebeurd bij mij... Sorry. Ik heb het in stukjes geknipt, zodat jullie misschien stukje per stukje kunnen lezen, ofwel gewoon niet lezen. Er staat nog wat in over het leven hier, dus voorlopig geen plannen om nog veel te typen de komende week.
Jaja, ik probeer wat foto's erbij te zetten, maar voorlopig nog geen PC gevonden die dat aankan.

Vrijdag: werk!
Het team van SIAS (gezondheidszorg orgaan voor afgelegen gebieden van de Guatemalteekse overheid) had vrijdag en zaterdag een leuk initiatief georganiseerd: de PAP-dagen, of te wel ‘cervix-uistrijkjes-evenement’. Zij hadden boten ingelegd om de vrouwen van de verschillende dorpen tot onze kliniek te brengen zodat ze een uitstrijkje konden laten nemen. Er waren 3 verpleegkundige afgekomen vanuit de hoofstad om dat werk te doen en ze hadden mij ook gevraagd om te helpen. “Okido, graag, zolang de permanentie voor gewone consultaties en spoedgevallen er niet onder leidt » heb ik geantwoord. De mannelijke SIAS dokter zou die gewone consultaties doen terwijl ik uitstrijkjes zou nemen omdat gyneacologisch onderzoek hier zeer gevoelig ligt (zelfs door een vrouw TIJDENS de bevalling ! daarover later meer) De vrouwen zouden zeker niet willen dat een man het uitstrijkje nam.

Zoals in het vorige stukje blog al gelezen, de week was al goed gevuld.
Vrijdagmorgen stonden hier opeens hele rijen vrouwen aan te schuiven, samen met hun talrijke kroost. Ja, ik zie graag kindjes maar 50 jengelende patatjes in de plek waar ik moet werken is me toch ook teveel.
Het werd een helse dag: ik heb geen tijd gehad om ook maar 1 uitstrijkje te doen, want al die vrouwen die van verre nu eindelijk eens in de kliniek geraakt waren, wilden natuurlijk ook een consultatie, voor henzelf èn hun 2, 3 of 4 kinderen die ze meegebracht hadden… Ge zou denken dat dat dan maar simpele dingetjes zijn gelijk hoofdpijn en bloedarmoede, ma verdorie ik was wel een uur bezig met zo èèn gezinneke waarvan 2 van de 4 kinderen en de mama een serieuze longensteking hadden, de 2 kleinsten nog geïnfecteerde schurft en iedereen eigenlijk wel wat vitamines en een ontworming kon gebruiken. Nodige termometers bijeenzoeken, iedereen staand onderzoeken bij gebrek aan bedje, dosissen berekenen, nodige medicatie bijeenzoeken en dan proberen met handen, voeten en tekeningetjes de ongeletterde Q’eqchi sprekende moeder te laten onthouden hoe ze welke medicatie aan welk kind moet geven…En dat allemaal in het enige kamertje dat ik nog vrij vond in onze kliniek na de SIAS-invasie: de kleine duffe opslagruimte van ons kliniekje, terwijl de kleinsten op de grond zaten te wenen (in canon met die van op de gang) en de grootste 2 kinderen blijkbaar onze inventaris aan't maken waren.
Ondertussen deden Maria en Martin ook vollebak consultaties, en aan een sneller tempo dan ik omdat zij geen tolk nodig hebben. Tegen 15u was de storm geluwd omdat alle vrouwen terug naar hun dorp werden gebracht. We hadden met ons 3tjes een 60-tal consulatiefiches gemaakt. Godzijdank dat Maria nog gebleven was, want eigenlijk mag zij ‘s vrijdags om 12u naar huis.

maar ook beloning
Ik voelde me gelijk een zout chipske en had nood aan een verfrissing aan het einde van de dag, maar het water van de rivier ziet er toch maar bruin uit om me heel fris te voelen na een duik. Samen met 2 van de studenten die ons de hele dag geholpen hadden, namen we een bootje naar de andere site van het project, waar de jongens wonen en de leslokalen zijn. Dat is gelegen in de bossen langs een bijriviertje van de grote rivier, vlakbij zijn bron. Straalhelder en fris water dus, een magnifieke badkamer met de zon die tussen de bomen door in het water schittert. Zaaalig.
Op een tof zwemtochtje langs de rivier zagen we vlakbij ons op de oever een keimooie ‘visser-vogel’ (letterlijk vertaald, ‘t leek op een grote ijsvogel, maar lijkt me straf dat ze dat hier hebben) zitten van wel 40 cm groot. Wat later vlogen er nog een kolibrie en een toekan over. En toen ik van op de boot terug naar huis, de horizon van groene heuvels in het avondlicht zag, was ik moe maar zeer tevreden ;)

Zaterdag: eerste bevalling en nog meer werk.
Jammergenoeg was de rust van te korte duur. Om 4u ‘s morgens werd ik opgeroepen door Martin voor een bevalling. Dan ben ik natuurlijk wel snel wakker:) Dit was m’n eerste bevalling hier. Gelukkig al 4de kind, dus dat kon vlotjes verlopen. Dat de vrouwen hier niet zo vlot zijn om een gynaecologisch onderzoek te laten doen wist ik al, maar dat dat zelfs tijdens de bevalling zo moeilijk zou zijn….

Zelfs na een uitleg in Q’eqchi door Martin (die daarna buiten wachtte), de toestemming van de vrouw zelf en m'n rustige aanwijzingen met gebaren, deed die vrouw nog haar benen dicht en duwde ze haar ruimgeplooide rok naar beneden terwijl ik de ontsluiting wou meten. Zeer frusterend dan dat ze geen Spaans verstaan om hen gerust te stellen en uit te leggen dat die handschoen proper moet blijven…
Zelfs haar buik wou zie niet blootlaten om de harttonen van het kindje regelmatig te kunnen volgen. Ze trok er dadelijk weer haar rok (die bestaat uit 8m stof) over. Gezien het feit dat ze aan haar gekreun te horen constant weeën had en geen onderzoek toeliet, was het moeilijk in te schatten hoe lang het nog zou duren. Om haar op haar gemak te laten hield ik op de gang de wacht, regelmatig m'n hoofd binnenstekend.
Ze had haar dikke rok dan ook nog aan, toen Martin me opeens in de kamer binnenriep omdat ze begonnen was met persen, zittend op haar knieën op een propere doek op de grond, met haar handen aan een touw dat speciaal daarvoor aan het plafond hangt. Voor ik m’n handschoenen aanhad, hoorde ik al iets verdacht en toen ze haar rok-tentje wat optilde zag ik daar een flinke jongen liggen, gelukkig roze en gezond.
Omdat ze geen kleertjes of grote doeken bijhadden hebben we hem dan maar in 2 veel te smalle kussenslopen en een dekentje gedraaid. 't Was juist kindje Jesus :)

Dat was wel tof om te ervaren dat het zonder al dat medisch ingrijpen de bevalling ook wel goed gaat. Zo moet een thuisbevalling dus ook ongeveer zijn... Heel wat anders dan in het ziekenhuis in Bolivia, waar de vrouwen niets te zeggen hadden en gewoon moesten ondergaan wat hen opgelegd werd door de artsen.
En straf van die vrouw dat die dat zo goed als alleen deed, zonder dat er iemand langs haar stond om haar te steunen op een of andere manier.

Het is hier blijkbaar normaal om rechtop te bevallen. Daarom dient dat dik touw dat in het midden van een van de kamertjes hangt dus. (Toen ik het eerst zag vond ik het maar luguber). Ik ben er volledig voor dat de vrouwen mogen kiezen hoe ze bevallen, maar ik vraag me alleen af hoe ik een bevallig van een eerste kindje ga moeten volgen… Dan gaat dat meestal minder vlot en heb ik tot nu toe niet anders gezien dat dan ze daar met hun neus op staan voor als een knip nodig is… Maar ik ga volgende keer al heel wat rustiger zijn bij het feit dat de vrouw me niet de vele controles laat doen die we elders deden.

Anyway, de rest van de zaterdag was even erg als de vrijdag qua consultaties.
Grote danku aan Maria, die zomaar haar vrije zaterdag heeft opgeofferd om te komen werken omdat ze wist dat het niet te doen zou zijn voor Martin en mezelf.
Klein detail: de SIAS dokter, die dus eigenlijk verantwoordelijk was voor de uitstrijkjes is erin geslaagd om vrijdag uit te gaan en zaterNAmiddag nog stomdronken rond te lopen in Livingston, zonder zijn kop ook maar te hebben laten zien in de clinica. Zowel Maria en die mensen van Guatemala zijn dus een weekend komen werken voor zijn evenement en mijnheer kan het zich permiteren om niet eens af te komen. Dat gaat hier de eerste proef voor m'n conflictoplossend vermogen zijn. Gezien hij niet van AkTenamit is, kunnen ze hem niet zoveel doen maar ik ga toch ne keer met hem babbelen als ik afgekoeld ben.

Zondag: tranquillo
Zondag ben ik dan voor wat rust naar het andere centrum gegaan, het jongensinternaat. Net ver genoeg om het gevoel te hebben dat ik op een andere plaats ben, ‘t is daar mooier maar ik ben er toch nog bereikbaar voor noodgevallen. Voetbaltornooi gekeken, gelezen, bij de bron gezwommen, naar de jongens hun muziekrepetitie geluisterd, proberen ronde tortillas te fabriceren voor het middagmaal en een wandeling door het woud met 2 leerlingen tot het eerste dorpje : zaaaalig. ‘s Avonds was er een feestje: de Amerikaanse vrijwilligsters hadden groentenlasagne en chocoladekoekjes gemaakt voor de leerlingen die afstuderen (daar hoor ik dus ook bij gelukkig J). Hoe goed dat smaakte laat ik aan jullie verbeelding over.

vrijdag 20 juli 2007

Het werk in la clinica: een schetsje na 2 weken

't Is een beetje moeilijk om te onthouden wat ik al op de blog gezet heb en wat niet, maar een stukje over het werk in het kliniekske hier ontbreekt precies nog. (geschreven op vrijdag)

Overdag ben ik hier de enige arts, en het ziet er voorlopig niet naar uit dat er voor september nog eentje gaat neerstrijken. Er woont hier sinds enkele maanden nog een Gualtemalteekse pas afgestudeerd arts die (jammergenoeg) een heel tof deel van het werk doet: hij gaat iedere dag met een teampje naar een ander dorpje om daar consultaties te doen en te vaccineren. Sommige dorpen liggen op 2u boot + 2u wandelen van de kliniek, maar ieder dorp wordt om de maand bezocht. 't Is wel jammer dat ik dat werk niet mag doen, maar het is tenminste een 'duurzame ontwikkeling' want deze arts wordt betaald door de Guatemalteekse overheid via 'SIAS', dat als doel heeft een betere dekking van gezondheidszorg te voorzien in het land. Weeral enkele mensen die werk hebben, en een stap vooruit in het onafhankelijk worden van ontwikkelingshulp. Ik zal hopelijk wel eens een keertje mee mogen in zijn plaats :)

Het is logisch dat er kleine strubbelingen zijn met het bestaande team hier van Ak'Tenamit en het 'invaderende' nieuwe SIAS-team. Toch lijkt het tot nu een redelijke samenwerking en wordt er niet zomaar langs elkaar door gewerkt (zoals de Cubanen die in Bolivia kwamen helpen maar door de Boliviaanse artsen genegeerd werden omdat ze de indruk hadden dat de Cubanen hun werk kwamen afpakken.)

Met de mensen van SIAS heb ik normaalgezien niet zoveel contact. 's Avonds is die arts er wel en slaapt hij in het kamertje langs mij maar precies is er geen sprake van wachten delen. Eens als hij terug hier is, voelt hij zich nergens meer verantwoordelijk voor. Als er toevallig een spoedgeval binnenkomt als hij er is èn we hem roepen zal hij wel komen helpen, maar hij zal niet op de site blijven omdat er anders geen dokter aanwezig zou zijn. Ook in het weekend gaat hij steevast naar huis vanaf vrijdagmiddag.

Maarja, die mensen zie ik niet zoveel. Het echte dagelijkse werk nu... Dat komt beter overeen met de beschrijving op internet dan ik had durven hopen.

Allereerst moet ik zeggen dat de eerste taal van de mensen hier Q'eqchì (een Maya-taal) is, en niet Spaans. De meeste mannen en schoolgaande kinderen spreken ook wel Spaans, maar veel vrouwen niet. Gelukkig kan iedereen behalve ik hier wèl Spaans en Q'eqchì. Iedere week komen een 2 tot 4-tal studenten van het middelbaar stage doen in het ziekenhuis. Ze kunnen ons met vanalles en nog wat helpen, waaronder tolken in de consultaties.

In de kliniek is altijd een Guatemalteekse 'gezondheids-promotor' van wacht gedurende 1 week en overdag komt er meestal nog een 2de helpen. In totaal zijn er 3: Alejandro, Maria en Martin en ik ben echt onder de indruk van wat die mensen kunnen. Ze hebben een opleiding gevolgd gespreid 4 jaar met ongeveer 1 keer per maand een les en anderhalve maand per jaar stage. Martin werkt nog maar 2 jaar en is nog wat onzeker (en niet zo goed in steriliteit..) Maria werkt hier al 12 jaar en is een SCHAT van een mens. Ze werkt met enorm veel goesting om de patiênten zo goed mogelijk verder te helpen. Daarbij komt nog dat ze enorm veel weet en een bijzonder nuchtere kijk heeft op de culturele taboes. Een ilustratie: Er kwam een Q'eqchi sprekende patiênte met vermoeidheid en een rare uitslag over heel haar lichaam. Ik stelde haar enkele vragen om te weten wat het zou kunnen zijn, die Maria vertaalde in het Q'eqchì, maar ik kon er niet dadelijk iets opplakken. Alhoewel HIV/AIDS hier niet veel meer voorkomt als thuis, deed dat me er wel aan denken. Op de gang zei ik dat stilletjes tegen Maria waarop ze me antwoordde: "ja, ik dacht het ook al, ik heb haar al gevraagd hoeveel kinderen ze heeft en ze heeft er 4, van verschilldende vaders. Ik zal dadelijk met haar praten over een HIV-test" Zalig, zo samenwerken met iemand die op dezelfde golflengte zitten! Zowel ik (samen met de studenten) als de gezondsheidsmedewerkers beginnen consulten (we hebben 3 kamertjes met onderzoeksbedjes in), maar heel vaak overleggen we voor we behandeling instellen. Bij Maria is dat echt wederzijds: deze week heb ik haar bij de meeste patiênten met diarree erbij geroepen omdat het blijkbaar volgens haar manier van werken toch niet altijd nodig is om dadelijk grof geschut boven te halen, zoals Alejandro en ik vorige week wèl deden. In Bolivia hadden ze nog een labotje dat een stoelgangsonderzoek kon doen en dan was het zeker tegen welke beesten we iets moesten geven. Hier is het alleen het verhaal en het onderzoeken van de patiênt. Omdat de patiênten dikwijls veel moeite hebben om tot hier te raken, behandelde ik vorige week de kinderen met diarree altijd voor het ergste wat het volgens mn gedacht zou kunnen zijn, om op veilig te spelen. Maria is heel wat terughoudender met antibiotica en andere medicatie en ik leer nu van haar wanneer het niet nodig is.
Voor andere gevallen roept zij mij er dan weer bij.

Wat zien we hier zoal in de gewone consulaties...

Zoals gedacht: veel kinderen met diarree, hoest en/of koorts.
Enorm veel huidinfecties, vaak bij kinderen: abcessen, geînfecteerde wondjes, schurft, schimmelinfecties (een kerel van in de 20 die gewacht had met naar de dokter te komen totdat hij zijn tenen niet meer kon spreiden...)
Van gynaecologie komt er niet zoveel, vrouwen zijn niet gewoon daar onderzocht te worden. Zwangere vrouwen komen jammergenoeg vooral als ze denken dat er iets mis aan het gaan is. Verder worden ze begeleid door de lokale comadronas, die zonder enig materiaal werken.


En dan de spoedgevallen...
Naast de dagelijkse machette-werkongevallen was't deze week onverhoopt gevarieerd.
Gisterenavond bijna 3u zitten vissen naar een enorm dikke kakkerlak die zich op een of andere manier in het oor van een van de internaat-leerlingen had gewrongen. Pincet, waterspuit, de zuiger van onze tandartsboot, patiênt kalmeren met onze laatste slaaptabletten: niets heeft geholpen. We kregen er onder luid protest van de patiênt enkel wat stukjes vleugel, 2 poten en zn achterwerk uit. De rest zit er nog in, volgens mij doorheen zn trommelvlies. Toch kreeg ik hen niet overtuigd om vandaag te consulteren bij de neus-keel-oor-arts voor een krachtigere stofzuigbeurt. Ze hebben besloten het beestje te laten opdrogen en komen over 3 dagen nog eens laten checken...


Dan nog een andere leerling van 19 in allerijl binnengebracht met stuipen. Die dat blijkbaar nog nooit eerder had meegemaakt. Epilepsie? Van de koorts? Van de malaria? Van de medicatie tegen malaria die pas gestart was??? (Toch eventjes tegen Martin gezegd dat als hij dat bloedstaaltje van die kerel dat hij enkele dagen voordien afnam voor malaria nu geen 3 dagen had laten liggen voor het te mee te geven naar de stad, het ons een pak gemakkelijk zou gemaakt hebben. Het staaltje ligt nog steeds in de doos...) Op die moment heb ik hier met m'n handen in m'n haar in al onze boeken zitten zoeken naar verschillende malaria-behandelingen en had ik graag eventjes mijn onbestaande supervisor geroepen. Uiteindelijk malariamedicatie veranderd en naar zn internaat laten teruggaan. Vandaag niets meer van gehoord van beide patiênten, dus ik neem aan dat dat goed is.


Vorige week, zondagavond moest ik voort eerst een patiêntje met de boot naar het nationaal ziekenhuis in Puerto Barrios begeleiden, meisje van 5 jaar gebeten door een slang.

Gelukkig was het meisje er nog niet zo erg aan toe toen ze hier kwam en deed iedereen zijn uiterste best om geen seconde te verliezen. De boot (=lancha) is een simpel klein ding zonder dak waar een man of 8 en een bed in past, met een motorke opgehangen. Gas geven kon de stuurman wel...
Raar gevoel, onder de blote hemel door de pikkedonkere maneschijn over de rivier sjeezen met een meisje van 5, haar mama, broertje van nog geen jaar, haar oom, 2 bootsmannen, een vrouw die hier werkt en ikke. In de stad aangekomen zou de brandweer ons ophalen om ons naart ziekenhuis te brengen, maar natuurlijk namen die net nu hun telefoon niet op...
Doch, ze bleven niet bij de pakken zitten. Voor we goed en wel aan wal waren, liep er al een bootsman weg en zorgde ervoor dat een politie pick-up ons naar het kinderziekenhuis bracht, waar weer de deur op slot was en me allerlei doemscenarios voor de ogen kwamen. Ik kon me al voorstellen dat er om een of andere domme reden toevallig geen dokter aanwezig was ofzo. Doch de politieman spurtte weer weg en vond de concierge. Ik geloofde pas dat er een dokter aanwezig was toen ik een examplaar van rond de vijftig tegen het lijf liep, duidelijk teveel wachten achter de rug en een ongelofelijke brompot-indruk. 'Verdorie, die heeft er duidelijk geen goesting in, wanneer gaat dat meisje hier behandeld zijn??' dacht ik even met alle opgehoopte spanning.
De zoveelste grandioze vergissing!! Werkelijk binnen de 2 minuten had dat meisje een infuus met antistoffen in haar armpje van een superlieve verpleegster onder bevel van die Dr. Brom-Held en in de 3de minuut was hij al zeer kordate orders aan het geven voor de andere medicatie die ze moest krijgen. Petje af! daar kunnen ze bij ons nog eens iets van leren! Ik had duidelijk ongegrond te weinig vertrouwen in de aanpak van spoedgevallen.
Dr. Brom liet zelfs moeder, oom èn broertje daarblijven toen ik terug vertrok naar de boot. Dat zou in de stad in Bolivia ook zeker niet waar geweest zijn, daar werd alle familie zonder pardon op straat gestuurd.

woensdag 18 juli 2007

Vervolg dagelijks leven

Vorige week heb ik eigenlijk niet veel meer gedaan dan gewerkt in la clinica en geslapen. Toch wel een 10u per nacht in mn bed gelegen. Waarschijnlijk mn jet-lag nog wat en de slaap is ook niet zo vast. De andere bewoners (mensen, ratten en insecten) maken ieder op hun uur van de nacht voldoende lawaai om me even uit dromenland te halen.
Na het werk om 16u zwemmen de meeste vrijwilligers wat in de rivier om het zout van zich af te wassen, maar ik moest nog wennen aan dat lichtbruine water met nòg meer huisdieren in. Die van thuis weten hoe zot ik ben op vissen in mn zwemwater...
De rivier is nochtans onze enige badkamer/douche/wasmachine. ONS toilet is ne put waar we ook kalk in doen (zonder afvoer), dus ik word liever niet herinnerd aan het feit dat die rivier voor anderen waarschijnlijk ook al WC dienst doet.
Toen ik gisteren voort eerst ècht aant zwemmen was in de rivier, plopt daar toch zeker niet op 5m van me nen otter uit uit het water? Schone beestjes maar toch schattiger als ik op het droge sta!

donderdag 12 juli 2007

Het leven op Ak'Tenamit

Na de eerste dagen tijd voor een beschrijving van het dagelijks leven hier...

Ik woon samen met 3 vrijwilligersters uit de VS (die hier in de scholen werken) en enkele Guatemalteekse medewerkers in het linkse van de 2 'huizen' die je op de foto hieronder ziet. Sinds enkele maanden ligt er een golfplaten dak op ipv riet, wat voor voldoende decibels zorgt bij de nachtelijke stortregens, maar dat heeft wel iets.


Met planken zijn er binnenin kamertjes van ongeveer 2m op 3m 'afgescheiden' tot net boven ooghoogte. Daarboven waait 's nachts een -zeer klein maar toch- heerlijk fris windje. Naast de kamertjes hebben we onze gemeenschappelijke ruimte met een hangmat, wat stoelen, een tafel en wat eetgerei. De gemeenschappelijke ruimte heeft alleen een dak: de kant naar de rivier is helemaal open. ZALIG om in de de hangmat over de rivier uit te kijken na een dagje in de kliniek.
Op die rivier zie je voordurend mensen af en aan varen met hun 'kajukos', bootjes van uitgeholde boomstammen waarin 1 tot 3 mensen passen en die aangedreven worden met tortillas en bonen (een pedel per persoon dus).
Het zicht is heel aanlokkelijk maar jammergenoeg heeft de kajuko van de vrijwilligers het begeven. Eergisteren heeft een meisje van 7 jaar me meegenomen in haar kajuko. Terwijl ik mn tanden kapot beet om mn evenwicht te bewaren en de boot niet te laten kantelen, duwde dat mieke de boot met mij erin losjes in het water. Het is gebleven bij een toertje rond en onder de pier maar zonder kantelen! Hopelijk krijg ik hiervan nog foto's online gezet. Zo een zalige glimlach dat ze had, zonder voorste tandjes :)
Om nog even verder te gaan over mn kamertje. Tussen de vloer en het schuine dak/muur is nog een spleet van een 40 tal centimeter, waaronder 's morgens de schoolkinderen naar hun boot crossen. Tot nu toe gelukkig nog niemand het gedacht gekregen om omhoog te kijken en ik doe alsof ik privacy heb. De spin met haar lijf als een goeie okkernoot negeer ik ook en die blijft daar hopelijk rustig zitten zolang ik haar geen kwaad doe.
Mn bed zijn wat getimmerde planken met een mouske derop dat niet meer doet als schone schijn geven, na een nachtje merk ik niet meer dat er nog iets tussen mij en die planken ligt. Boven mn hoofd een muskietennet, achtergelaten van mn voorgangster. Oprechte dank aan Heater, een van de Amerikaanse vrijwilligersters die er de dikke spin en haar web uit heeft uitgehaald voor ik doodmoe op mn bed neer'plofte' zondagavond. Door dat muskietennet zag ik in de nok van het dak 3 dikke witte ratten lopen... Slaap maar rustig zeggen ze dan. Nu begreep ik waarvan die zwarte brokjes op dat net kwamen... Beter op het net dan op mn gezicht. Gelukkig hebben we afsluitbare emmers om ons 'aanvullende' eten van die beestjes te beschermen.

Alhoewel ik uitkeek naar maîstortillas en bonen is 3 keer per dag nèt iets te veel van het goede. (zie hieronder mn 3x-dagelijks maal)



`s Morgens ben ik maar al te blij om eens af te wisselen met wat amerikaanse cornflakes geklonterde poedermelk. `s Avonds koken de vrijwilligers meestal hun eigen groenten.

maandag 9 juli 2007

voor de mensen die dachten dat het hier niet zo spannend was...

deze namiddag brengen ze opeens een vrouw met de boot (zoals iedereen hier aankomt)
ze lag onder ne plastiek, ma da was gelukkig alleen voor de zon en ze had haar rare inpakking gelukkig overleeft.
de vroedvrouw en haar man vertelden da ze die morgen om 9u bevallen was van een flinnke jongen maar sinds niet gestopt was met bloeden (twas toen 14u).
ze was al bleekskes maar gelukkig nog bij bewustzijn....
mn eerste gedacht toen ik ze zo zag in de boot was eerlijk gezegd: laat ze maar in die boot liggen en we brengen ze dadelijk naart ziekenhuis....
maar voor ik het wist zag ze op een bedje.

het infuus lukte gelukkig van de eerste keer, de bloeddruk was nog OK, maar toen ik aan de oorzaak van het probleem moest beginnen kreeg ik het toch meerdere keren warm en koud tegelijk moet ik zeggen. twas echt wel veel bloed... en ik had ook niet dadelijk een uitgetekend plan in gedachten wat dit allemaal kon zijn, hoe ik ging uitvissen welke van de opties het uiteindelijk was (met enkel mn handen en mn ogen) èn wat ik dan moest doen....
de medewerker van hier -Alejandro weigerde -zonder woorden- de vrouw te onderzoeken, mischien omdat haar man erbij was??? Alhoewel hij veel ervaring heeft nam hij geen enkele beslissing. hij is in de organisatie opgeleid tot gezondhiedsmedewerker, maar heeft geen diploma.

terwijl haar infuus aant lopen was brachten ze nog een andere jongen binnen, helemaal onder het bloed en nog aant stuipen bovendien. de man die hem bracht dacht dat hij aan het doodgaan was, maar de wonde viel eignelijk nog heel goed mee, afgezien van het feit dat die in zijn pols was en daarom zo fel gebloed had... en dat stuipen was toch wel raar.
de medewerker van hier zei gelukkig al snel: 'ik denk dat hij 2 problemen heeft: een epilepsie aanval en een snede'. Goed gezien, Alejandro!
de snede was snel gehecht en voordat de medicatie om de epilepsie-aanval in het spuitje van alejandro zat, was de patiênt als zn roes aan het uitslapen.

Daarna voelde de pasbevallen mama zich gelukkig al wat beter en slaagden we er toch in om -met herwonnen krachten- het bloeden te stoppen. Nu is ze rustig de borst aan het geven en haar man houdt naast haar de wacht.
Klein gebedje dat deze vrouw vannacht niet opnieuw begint te bloeden... Je zou voor minder gelovig zijn als je hier woont!
Vind ik wel het vermelden waard dat die man erbij blijft: in Bolivia of Benin heb ik zoiets nooit gezien. Zowel de verpleegsters als de echtgenoten zouden er niet aan denken had ik de indruk. In Benin bleef er meestal een zus of tante bij voor de verzorging.

Tis hier ook zeker een groot verschil met Benin: de mensen zijn op tijd bezorgd en komen niet alleen als het te laat is. Het ziekenhuis is niet zo hèèl proper en ordelijk, maar er IS wel vanalles als je even zoekt. Er staat heir zelfs een hele boekenkast met meidsche boeken die door de hopen vrijwilligers in de loop der jaren zijn achtergelaten.
t'is jammer dit te moeten zeggen, maar in Benin leek zoveel te 'verdwijnen' of kapot te gaan en nooit gerepareerd te worden.

Voila tijd om mn eerste werkdag af te sluiten, hopende dat er vannacht geen spoedgeval meer binnen wordt gebracht...
eerste werkdag

gisteavond na een vreselijk hete busrit van Antigua via Guatemala City naar Puerto Barrios gereden (totaal 7u). daarna nog 2 boottochtjes en dat allemaal met m'n 30 kg bagage...
aangekomen opt project...
omgeving is PRACHTIG, groene heuvels rond de brede rivier...
hier opt project zelf wonen meer mensen dan ik had gedacht. het is hier een gezellige drukte: een 60tal guatemalteken (personeel en de meisjes-internen) en dan nog een tiental vrijwilligers op dit moment.
wij wonen in een groot palen-huis, opgedeeld in kleine kamertjes (2x3m?) en een gezellige gemeenschappelijke ruimte die open is naar de rivier, alles van hout. kzal daarvan eens proberen wat foto'sn online te zetten. Wie wil kan al eens de pagina van de vorige dokter checken.
www.petulina.blogspot.com
Tis misschien int sloveens, maar ze zou foto's vant project online gezet hebben zei ze....

vanmorgen de eerste werkdag viel heel goed mee. ik had schrik om overvallen te worden door zoveel nieuws, zoveel dingen die je niet weet staanm zoveel andere gebruiken...
dat viel gelukkig allemaal heel goed mee. teneerste: het werktempo is zeer rustig :) patienten hebben geduld en de guatemalteekse medewerker duidelijk ook :)
verder zijn er niet zoveel kamertjes om dingen te zoeken en is er ook niet zoveel materiaal om in te zoeken als in Belgiê :)
de medicatie staat mooi geordend op zolder. en in de consultatie ruimte zit ook alles in gelabelde dozen...
vanmorgen enkele gewone consultaties ivm hoest, koorts, rugpijn.... op gemakske.
dan net voor de middag een man die met zijn manchette in zijn duin had gezeten.
maar sympatiek van de Heer hierboven: het was nog een schone wonde om mee te beginnen, een paar steekskes en twas gelapt. En er is hier zowaar alles om steriel te werken!
TIs hier minder onverdonderend als de eerste dag in het ziekenhuis in Bolivia. Eigenlijk hebben ze hier nog meer als in bolivia vlakbij de stad.

Voila, tot zover voor nu.
De middagpauze is al ruim om...

Misschien tot vanavond, maar hangt ervan vanaf wanneer ze de generator opzetten en hoeveel werk er is. Geen nieuws, goed nieuws.

donderdag 5 juli 2007

Aangekomen!

Bagage en ikzelf helemaal intact aangekomen in het hoofdkantoor van de organisatie in Guatemala City!
Ik voel me geradbraakt, maar daar heeft het 3 dagen nachtelijk inpakken en de proclamatie van gisteren waarschijnlijk ook iets mee te maken... De reis is verder vlekkenloos verlopen. Zelfs 2 mensen van de organisatie om me op te pikken in de luchthaven!
Ze brachten me naar het hoofdkantoor waar op de stoep Peti al zat te wachten. Zij is de Sloveense arts (ook pas afgestudeerd) die er de voorbije 4 maanden heeft gewerkt en morgen vertrekt .
Ze heeft me gebrieft over hoe het eraan toegaat in het ziekenhuisje. Ze is er duidelijk helemaal verliefd op :) en de beschrijving die ze gaf klonk mij ook wel heel aantrekkelijk. Het komt toch beter overeen met de beschrijving op hun site dan ik had durven hopen.

Of er deze zomer nog andere artsen zullen komen is voorlopig nog een vraagteken, gezien er momenteel in de organisatie niemand is voor de job 'vrijwilligerscoôrdinatie'.
Ik zal het wel merken als er opeens iemand staat zeker? Alleen zal ook nog wel te doen zijn als Peti het zo tof vond.

Wanneer ik naar het project ga weet ik nog niet. Het project ligt in de buurt van Puerto Barrios, aan de Atlantische kust op 5u bus van Guatemala City. Daarna moet je nog een paar bootjes nemen. Nu is het eigenlijk het belangrijkste dat ik die enorme tekorten in m'n slaapreserve opvul (en morgen nog geld wissel in de bank)...

Conclusie: goed aangekomen en alles ziet er goed!

Tot de volgende!

Caroline

zaterdag 16 juni 2007

kleine meisjes worden groot

en maken nu zelf hun blog....