2de weekend op Ak’Tenamit

Pffff, dat was me het weekend wel. Uiteindelijk is het een lang verhaal geworden, zoals dat wel eens vaker gebeurd bij mij... Sorry. Ik heb het in stukjes geknipt, zodat jullie misschien stukje per stukje kunnen lezen, ofwel gewoon niet lezen. Er staat nog wat in over het leven hier, dus voorlopig geen plannen om nog veel te typen de komende week.
Jaja, ik probeer wat foto's erbij te zetten, maar voorlopig nog geen PC gevonden die dat aankan.

Vrijdag: werk!
Het team van SIAS (gezondheidszorg orgaan voor afgelegen gebieden van de Guatemalteekse overheid) had vrijdag en zaterdag een leuk initiatief georganiseerd: de PAP-dagen, of te wel ‘cervix-uistrijkjes-evenement’. Zij hadden boten ingelegd om de vrouwen van de verschillende dorpen tot onze kliniek te brengen zodat ze een uitstrijkje konden laten nemen. Er waren 3 verpleegkundige afgekomen vanuit de hoofstad om dat werk te doen en ze hadden mij ook gevraagd om te helpen. “Okido, graag, zolang de permanentie voor gewone consultaties en spoedgevallen er niet onder leidt » heb ik geantwoord. De mannelijke SIAS dokter zou die gewone consultaties doen terwijl ik uitstrijkjes zou nemen omdat gyneacologisch onderzoek hier zeer gevoelig ligt (zelfs door een vrouw TIJDENS de bevalling ! daarover later meer) De vrouwen zouden zeker niet willen dat een man het uitstrijkje nam.

Zoals in het vorige stukje blog al gelezen, de week was al goed gevuld.
Vrijdagmorgen stonden hier opeens hele rijen vrouwen aan te schuiven, samen met hun talrijke kroost. Ja, ik zie graag kindjes maar 50 jengelende patatjes in de plek waar ik moet werken is me toch ook teveel.
Het werd een helse dag: ik heb geen tijd gehad om ook maar 1 uitstrijkje te doen, want al die vrouwen die van verre nu eindelijk eens in de kliniek geraakt waren, wilden natuurlijk ook een consultatie, voor henzelf èn hun 2, 3 of 4 kinderen die ze meegebracht hadden… Ge zou denken dat dat dan maar simpele dingetjes zijn gelijk hoofdpijn en bloedarmoede, ma verdorie ik was wel een uur bezig met zo èèn gezinneke waarvan 2 van de 4 kinderen en de mama een serieuze longensteking hadden, de 2 kleinsten nog geïnfecteerde schurft en iedereen eigenlijk wel wat vitamines en een ontworming kon gebruiken. Nodige termometers bijeenzoeken, iedereen staand onderzoeken bij gebrek aan bedje, dosissen berekenen, nodige medicatie bijeenzoeken en dan proberen met handen, voeten en tekeningetjes de ongeletterde Q’eqchi sprekende moeder te laten onthouden hoe ze welke medicatie aan welk kind moet geven…En dat allemaal in het enige kamertje dat ik nog vrij vond in onze kliniek na de SIAS-invasie: de kleine duffe opslagruimte van ons kliniekje, terwijl de kleinsten op de grond zaten te wenen (in canon met die van op de gang) en de grootste 2 kinderen blijkbaar onze inventaris aan't maken waren.
Ondertussen deden Maria en Martin ook vollebak consultaties, en aan een sneller tempo dan ik omdat zij geen tolk nodig hebben. Tegen 15u was de storm geluwd omdat alle vrouwen terug naar hun dorp werden gebracht. We hadden met ons 3tjes een 60-tal consulatiefiches gemaakt. Godzijdank dat Maria nog gebleven was, want eigenlijk mag zij ‘s vrijdags om 12u naar huis.

maar ook beloning
Ik voelde me gelijk een zout chipske en had nood aan een verfrissing aan het einde van de dag, maar het water van de rivier ziet er toch maar bruin uit om me heel fris te voelen na een duik. Samen met 2 van de studenten die ons de hele dag geholpen hadden, namen we een bootje naar de andere site van het project, waar de jongens wonen en de leslokalen zijn. Dat is gelegen in de bossen langs een bijriviertje van de grote rivier, vlakbij zijn bron. Straalhelder en fris water dus, een magnifieke badkamer met de zon die tussen de bomen door in het water schittert. Zaaalig.
Op een tof zwemtochtje langs de rivier zagen we vlakbij ons op de oever een keimooie ‘visser-vogel’ (letterlijk vertaald, ‘t leek op een grote ijsvogel, maar lijkt me straf dat ze dat hier hebben) zitten van wel 40 cm groot. Wat later vlogen er nog een kolibrie en een toekan over. En toen ik van op de boot terug naar huis, de horizon van groene heuvels in het avondlicht zag, was ik moe maar zeer tevreden ;)

Zaterdag: eerste bevalling en nog meer werk.
Jammergenoeg was de rust van te korte duur. Om 4u ‘s morgens werd ik opgeroepen door Martin voor een bevalling. Dan ben ik natuurlijk wel snel wakker:) Dit was m’n eerste bevalling hier. Gelukkig al 4de kind, dus dat kon vlotjes verlopen. Dat de vrouwen hier niet zo vlot zijn om een gynaecologisch onderzoek te laten doen wist ik al, maar dat dat zelfs tijdens de bevalling zo moeilijk zou zijn….

Zelfs na een uitleg in Q’eqchi door Martin (die daarna buiten wachtte), de toestemming van de vrouw zelf en m'n rustige aanwijzingen met gebaren, deed die vrouw nog haar benen dicht en duwde ze haar ruimgeplooide rok naar beneden terwijl ik de ontsluiting wou meten. Zeer frusterend dan dat ze geen Spaans verstaan om hen gerust te stellen en uit te leggen dat die handschoen proper moet blijven…
Zelfs haar buik wou zie niet blootlaten om de harttonen van het kindje regelmatig te kunnen volgen. Ze trok er dadelijk weer haar rok (die bestaat uit 8m stof) over. Gezien het feit dat ze aan haar gekreun te horen constant weeën had en geen onderzoek toeliet, was het moeilijk in te schatten hoe lang het nog zou duren. Om haar op haar gemak te laten hield ik op de gang de wacht, regelmatig m'n hoofd binnenstekend.
Ze had haar dikke rok dan ook nog aan, toen Martin me opeens in de kamer binnenriep omdat ze begonnen was met persen, zittend op haar knieën op een propere doek op de grond, met haar handen aan een touw dat speciaal daarvoor aan het plafond hangt. Voor ik m’n handschoenen aanhad, hoorde ik al iets verdacht en toen ze haar rok-tentje wat optilde zag ik daar een flinke jongen liggen, gelukkig roze en gezond.
Omdat ze geen kleertjes of grote doeken bijhadden hebben we hem dan maar in 2 veel te smalle kussenslopen en een dekentje gedraaid. 't Was juist kindje Jesus :)

Dat was wel tof om te ervaren dat het zonder al dat medisch ingrijpen de bevalling ook wel goed gaat. Zo moet een thuisbevalling dus ook ongeveer zijn... Heel wat anders dan in het ziekenhuis in Bolivia, waar de vrouwen niets te zeggen hadden en gewoon moesten ondergaan wat hen opgelegd werd door de artsen.
En straf van die vrouw dat die dat zo goed als alleen deed, zonder dat er iemand langs haar stond om haar te steunen op een of andere manier.

Het is hier blijkbaar normaal om rechtop te bevallen. Daarom dient dat dik touw dat in het midden van een van de kamertjes hangt dus. (Toen ik het eerst zag vond ik het maar luguber). Ik ben er volledig voor dat de vrouwen mogen kiezen hoe ze bevallen, maar ik vraag me alleen af hoe ik zò een bevallig van een eerste kindje ga moeten volgen… Dan gaat dat meestal minder vlot en heb ik tot nu toe niet anders gezien dat dan ze daar met hun neus op staan voor als een knip nodig is… Maar ik ga volgende keer al heel wat rustiger zijn bij het feit dat de vrouw me niet de vele controles laat doen die we elders deden.

Anyway, de rest van de zaterdag was even erg als de vrijdag qua consultaties.
Grote danku aan Maria, die zomaar haar vrije zaterdag heeft opgeofferd om te komen werken omdat ze wist dat het niet te doen zou zijn voor Martin en mezelf.
Klein detail: de SIAS dokter, die dus eigenlijk verantwoordelijk was voor de uitstrijkjes is erin geslaagd om vrijdag uit te gaan en zaterNAmiddag nog stomdronken rond te lopen in Livingston, zonder zijn kop ook maar te hebben laten zien in de clinica. Zowel Maria en die mensen van Guatemala zijn dus een weekend komen werken voor zijn evenement en mijnheer kan het zich permiteren om niet eens af te komen. Dat gaat hier de eerste proef voor m'n conflictoplossend vermogen zijn. Gezien hij niet van Ak’Tenamit is, kunnen ze hem niet zoveel doen maar ik ga toch ne keer met hem babbelen als ik afgekoeld ben.

Zondag: tranquillo
Zondag ben ik dan voor wat rust naar het andere centrum gegaan, het jongensinternaat. Net ver genoeg om het gevoel te hebben dat ik op een andere plaats ben, ‘t is daar mooier maar ik ben er toch nog bereikbaar voor noodgevallen. Voetbaltornooi gekeken, gelezen, bij de bron gezwommen, naar de jongens hun muziekrepetitie geluisterd, proberen ronde tortillas te fabriceren voor het middagmaal en een wandeling door het woud met 2 leerlingen tot het eerste dorpje : zaaaalig. ‘s Avonds was er een feestje: de Amerikaanse vrijwilligsters hadden groentenlasagne en chocoladekoekjes gemaakt voor de leerlingen die afstuderen (daar hoor ik dus ook bij gelukkig J). Hoe goed dat smaakte laat ik aan jullie verbeelding over.